Thema

Aartsengel Michaël

Aartsengel Michaël is de aanvoerder van de hemelse engelen tegen de duivel. Hij begeleidt zielen van overledenen in het hiernamaals. Hij stort zondaars in het vagevuur en leidt anderen naar de hemel. Michaël vocht met de duivel om het lichaam van de overleden Mozes.

Op 29 september wordt de naamdag van Michaël gevierd. Dit is tevens een feest wat oproept tot innerlijke moed, waarbij men gevaren zoals eenzaamheid bestrijden moet (eenzaamheid is een van de verleidingen van de winter). Ook vierde men vroeger op 29 september het oogstfeest en was er kermis. Het was dan de laatste dag van de appelpluk en de dag van het nieuw geoogste koren waar Michaëlbrood van gemaakt werd.

De schoonheid: al honderden jaren worden er op afbeeldingen van Michaël attributen geplaatst die bij hem horen en waaraan hij te herkennen is. In de zonnewijzer zijn veel van deze attributen en symbolen verwerkt:

  • Michaël betekent: wie is als God.
  • de boekvorm: is als een geschiedenisboek met aan de rechterkant de woorden en aan de linkerkant een symbolische afbeelding. Het boek draagt de tijd figuurlijk in zich en letterlijk op zich, zoals de titel al aangeeft. Het verwijst naar de historie van Deil, maar ook is het een boek van wijsheid en verwijst het tevens naar de boeken met theologische deugden uit Christendom (Oude en Nieuwe Testament)  Jodendom (Thora, Talmoed), Islam (Koran) en Hindoeïsme (Veda).
  • de vleugels: Michaël is een engel en wordt altijd afgebeeld met vleugels.Vleugels verwijzen naar het vermogen van engelen om zich tussen hemel en aarde te bewegen. Ze geven hem kracht zich te verheffen. Grote vleugels benadrukken kracht en verhevenheid die uitgaat van de gestalte van de engel als aanvoerder van het hemelse leger.
  • ronde vorm: verwijst naar zowel de zon als naar Michael die een nimbus rond zijn hoofd heeft. Tevens naar een rijksappel waarmee hij vaak afgebeeld wordt. Hij drukt hiermee uit dat er rechtvaardigheid over de wereld zou moeten heersen.
  • het zwaard en de weegschaal: staan voor gerechtigheid. Als engel van het laatste oordeel zien we Michaël met de zielenweegschaal, waarop hij de gerechtigheid en barmhartigheid van de zielen van de gestorvenen weegt.
  • MMXI: staat voor het jaar waarin de zonnewijzer is gerealiseerd: 2011.

Het materiaal van de zonnewijzer - 1 x 1 m - is Belgisch hardsteen.
De steenhouwer heeft in meerdere lagen verschillende technieken gebruikt zoals: hakken, prikken, schuren, zoeten, zandstralen.

De wetenschap: de schaduwwerper is een poolstijl, in dit geval een staaf gemaakt uit messing en bedekt met bladgoud; er is ook een nodus aangebracht voor de datumaanduiding.
De schaduw van de poolstijl geeft de uren aan van 7 uur 's morgens tot 7 uur 's avonds in onze zomertijd (GMT + 2). Om de wijzerplaat niet te overladen zijn enkel de even uren gemerkt met Romeinse cijfers: voor de oneven uren zijn er enkel uurlijnen en voor de halve uren stippen. De zonnewijzer geeft de zomertijd aan.
Over de uren loopt een horizontale lijn. Dit is de datumlijn van 29 september, de naamdag van de aartsengel Michaël. Op deze dag schuift de schaduw van het bolletje op de schaduwwerper over de datumlijn heen.

De zonnewijzer is gemaakt in opdracht van de Stichting Zonnewijzerroute Geldermalsen.

  • Ontwerp en realisatie zonnewijzer: Astrid van der Werff, Een waar genoegen, Tricht
  • Begeleiding project: Astrid van der Werff en Karine van Drunen 
  • Techniek en uitvoering steenhouwen: Van Luijn Natuursteen BV, Tiel (www.vanluijnnatuursteen.nl )
  • Berekening uurlijnen en schaduwwerper: Hendrik Hollander, Analemma, Amsterdam (www.analemma.nl )